Metody na sesję

Metoda obrazów interaktywnych (historyjki) – zalecana do zapamiętywania luźnej listy słów. Polega na tworzeniu historyjki na temat wyobrażeń wyzwolonych przez słowa, które mamy zapamiętać. Powiązanie przypadkowego zestawu słów nie jest możliwe w każdym przypadku. Dlatego „historie” tworzone w ramach tej metody są zwykle nielogiczne. Aby zapamiętać listę zakupów, układamy następującą historyjkę: powódź mleka (1) zalała miasto. Buty (2) pływały po powierzchni, chichocząc. Natomiast kurtka (3) i spodnie (4) zaczęły tańczyć na dachu jednego z budynków. Masło (5) przygrywało im na miotle (6).

Metoda kategoryzowania – używana do zapamiętywania list zakupów, może być też przydatna w nauce do sesji. Polega na systematycznym porządkowaniu informacji i tworzenia z nich pewnej struktury (np. produkty mięsne – nabiał – pieczywo – rzeczy nie do jedzenia). Kategorie należy dobierać tak, aby ułatwiało to zapamiętanie, nie trzeba kierować się logiką. Można więc np. podzielić zakupy na kwadratowe, podłużne i kuliste albo postaci historyczne na brodate, wąsate itd.

Metoda miejsc (metoda lokacji, metoda loci) – zalecana do zapamiętywania dużych zbiorów informacji, gdy istotna jest ich kolejność. Polega na przyporządkowaniu elementów, które należy zapamiętać, określonym miejscom w dobrze znanym pomieszczeniu, budynku lub na często przemierzanej trasie (np. z akademika na uczelnię). Aby dobrze zapamiętać materiał, należy „poruszać się” w tym wnętrzu i „odnajdywać” kolejne obiekty, które odsyłają do zapamiętanych słów. Elementy zapamiętywane powinny wyróżniać się na tle wyobrażonej przestrzeni.

Długi ciąg informacji można podzielić na krótsze odcinki (np. poszczególne pomieszczenia w mieszkaniu). Jeśli zapomni się o jednym elemencie, nie będzie miało to wpływu na przypominanie reszty. Przykładowo, przy zapamiętywaniu listy zakupów można wyobrazić sobie: chleb leżący na ziemi w przedpokoju, pudełko mleka na szafce na buty, paczkę chusteczek na progu kuchni, cebulę na stole w kuchni itd.

System słów-wieszaków – metoda zalecana do zapamiętywania rzeczy w ściśle określonej kolejności. Jest podobna do metody miejsc; różni się tym, że zamiast pomieszczenia czy trasy, zapamiętujemy zespół przedmiotów w określonej kolejności. Można na przykład zapamiętać taki wierszyk: „Jeden jest niebem, dwa jest jak drwa, trzy z szafy patrzy, cztery lubi sery”. Następnie zapamiętane obiekty (niebo, drwa, szafa, ser) można wykorzystywać podobnie jak miejsca w metodzie loci. Przykładowo, pierwszą pozycję z listy zakupów można skojarzyć z niebem, drugą z drwami itd. W tym wypadku osoba zapamiętująca, chcąc przypomnieć sobie przedmioty, które zamierza kupić, przywołuje z pamięci kolejne słowa-wieszaki (takie jak niebo czy drwa) i sprawdza, jakie rzeczy zostały do nich „przyczepione”.

Metoda łańcuszkowa – zalecana do zapamiętywania rzeczy w kolejności, postaci historycznych czy innych układów chronologicznych. Polega na stworzeniu historyjki z wykorzystaniem kolejno słów, które chcemy zapamiętać. Każde kolejne słowo do zapamiętania kończy jedno zdanie i zaczyna kolejne. Zdania w historyjce zazębiają się więc jak ogniwa łańcucha (stąd nazwa metody). Na przykład, jeśli mamy do zapamiętania listę wyrazów w kolejności: słońce, lokówka, farbki, rękawiczki i ciężarówka, historyjka stworzona według metody łańcuszkowej może zaczynać się od następujących zdań: „Słońce jest tak gorące jak lokówka. Lokówkę ktoś umoczył w farbkach. Farbkami pomalowano rękawiczki. Przy pomocy rękawiczek odkręcono koło od ciężarówki” itd.

Metoda cyfrowo-kształtowa (zwana też hakami) – specyficzna metoda przydatna przy zapamiętywaniu dłuższych liczb (np. stałych fizycznych) lub ciągów cyfr (np. numerów telefonów). Technika ta polega na przyporządkowaniu jednego obrazu do każdej z cyfr od 0 do 9. Kształt obrazu jest podobny do kształtu cyfry lub w inny sposób przypomina daną cyfrę. Na przykład, jeśli chcemy zapamiętać numer telefonu naszego znajomego, możemy to zrobić przy użyciu następującego ciągu obrazów: znajomy trzyma w ręce (5) dużą klepsydrę (8), aby zmierzyć czas, jaki jest potrzebny osobie z trójzębem (3) na nadzianie jajka (0), które jest pilnowane przez łabędzia (2). Kiedy nareszcie temu podoła, na znak zwycięstwa zostawia flagę (7). Jednak znajomy nie lubi flagi, więc chwyta świecę (1) i ją pali.

Korzystając z którejkolwiek z tego typu technik, należy pamiętać, że stworzenie skojarzeń czy obrazów to jeszcze nie wszystko. Nie każde wyobrażenie zapadnie w pamięć równie mocno. Zapamiętywaniu sprzyjają:
– obrazy pozytywne: do przyjemnych obrazów umysł chętniej wraca,
– barwa: obrazy o jaskrawych kolorach, lśniące lub mieniące się,
– ruch: dużo ruchu i rytmu, dynamiczna i gwałtowna akcja; obrazy mogą np. tańczyć,– absurdalność i humor: obrazy zabawne, absurdalne i surrealistyczne,
– związki: informację, którą chce się zapamiętać, należy powiązać z informacją już znaną,
– przesada: obrazy za duże lub za małe, zdeformowane, zwielokrotnione,
– liczby i numeracja: dzięki wykorzystaniu lewej półkuli mózgu poprzez numerację mentalnych obrazów czy wykorzystywanie w nich symboliki liczb można zwiększyć zdolność zapamiętywania,
– uszczegółowienie: im więcej szczegółów w stworzonym obrazie, tym łatwiej później go sobie przypomnieć,
– synestezja: przekładanie wyobrażeń tworzonych przy użyciu jednego zmysłu na wrażenia z innego zmysłu, np. wyobrażanie sobie dźwięków jako obrazów, kolorów jako dźwięków,
– amor, erotyka: obrazy erotyczne pozostają w umyśle znacznie dłużej,– kolejność, porządek: hierarchizowanie i kategoryzowanie według różnych cech (wielkości, koloru),
– niecodzienne skojarzenia,
– ja w wyobraźni: włącznie do wyobrażeń samego siebie.

Marek Misiak